ትኽክለኛ ሓበሬታታት ትኽክለኛ ሓበሬታታት

  • ናይ መንግስቲ ስም:ናይ ኢትዩጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራስያዊ ሪፐብሊክ መንግስቲ
  • ዋና ከተማ፡ኣዲስ ኣበባ
  • ቦታ፡ ኢትዩጵያ ኣብ ናይ ምስራቓዊ ክፋል ኣፍሪካ እትርከብ እንትኾን ‘ቐርኒ ኣፍሪካ' እናተብሃለት ትፅዋዕ፡፡ብምስራቕ ጅቡቲን ሶማልያን የዋስነኣ፣ብሰሜን ድማ ኤርትራ ተዋስና ፣ሱዳን ድማ ብምዕራብን ኬንያ ድማ ብደቡብ ተዋስና፡፡
  • ናይ መልከአ ምድሪ ኣዘረጋግሓ:ናይ ኢትዩጵያ ኣዘረጋግሓ ካብ 3o - 15o ሰሜን መስመርን33o – 48o  ምስራቕ ግሪንዊች ሜሪድያን
  • ስፍሓት:                      
    • 1.14 ሚልዩን ስ.ኪ.ሜ
    • ዝሕረስ መሬት: 45%
    • ንመስኖ ዝኾን መሬት     :10 ሚልዩን ሄክታር
    • ዝለምዐ መሬት፡ዳርጋ3%
  • ናይ ህዝቢ ብዝሓት
  • ጠቕላላ ህዝቢ:   ዳርጋ800 ሚልዩን(2008 ግምት)
    • ናይ ደቒ ኣንስትዩ ቑፅሪ፡39.9 ሚልዩን
    • ናይ ደቒ ተባዕትዩ ቑፅሪ፡  40.1ሚልዩን
    • ናይ ገጠር ህዝቢ ቑፅሪ: 66.8 ሚልዩን
    • ናይ ከተማ ህዝቢ ቑፅሪ:13.2 ሚልዩን
    • ናይ ህዝቢ ዕብየት መጠን: 2.73% በብዓመቱ
    • ናይ ህዝቢ ፃዕቒ:66.5:1 ስ.ኪ.ሜ
  • ብሂወት ናይ ምንባር ዘመን
    • ደቂ ተባዕትዩ: 53.42 ዓመት
    • ደቂ ኣንስትዩ:55.42 ዓመት
  • ናይ ዕድመ መዋቕር(ብፐርሰንት(ብሚእታዊ))
    • 0-14: 42.8%
    • 15-19: 10.5%
    • 20-49: 37.4%
    • 50-59: 4.9%
    • 60ን ንላዕሊን: 4.4%
  • ናይ ህዝቢ ናይ ስራሕ ዕድመ(ብ%)
    • ከተማ: 54.7%
    • ገጠርl: 50.6%
  • ቋንቋ: ኣርባዕተ ዋና ናይ ቋንቋ ቤተሰባት ኩሎም ተጠቓሊሎም ዳርጋ 80 ቋንቋታት ይምስርቱ
  • ብሄራዊ ቋንቋታት፡ ኣምሓርኛ
    ኢንግሊዝኛ ኣብ ናይ ቢዝነስ ናይ ዕዳጋ ውዕልታት ብሰፊሑ ዝዝረብ እንትኾን በተለይ ኣብ ናይ ገንዘብ ምንቕስቓስን ናይ ኢንሹራንስ ናይ ንግዲ ድርጅት ኩባንያታት ፡፡ከምኡ እውን ኣብ ካልኣዋይን ላዕለዎት ደረጃ ናይ ትምህርቲ ትካላት ከም ናይ ትምህርቲ ይወስድዎ እዩም፡፡
  • በሊፁ ዝርከብ ሃይማኖት: ክርስትና፣ እስልምናን
  • ናይቲ መንግስቲ ቕርፂ: ፌደራል፣ናይ ፌደራል መንግስቲ ምሓዝ፣ትሸዓንተ ክልላዊ መንግስቲን ክልተ ብቲ ሕገ መንግስቲ ዝተጠቓለሉ ከተማታት
  • ብሄራዊ ናይ ሕጊ ኣወፃፅኣ: ክልተ ኽፍሊ ዘለዎ ምኽሪ ቤት፡ናይ ህዝቢ ተወካሊ ምኽሪ ቤትን ናይ ፌደሬሽን ምኽሪ ቤት
  • መረፃ: በብሓሙሽተ ዓመት
  • ካብ ባሕሪ ወለል ንልዕሊ: ካብ 148 ሜትር ትሕቲ ናይ ባሕሪ ወለል ርሕቐት ኣብ ዳሉል ጠፍጣፋ ቦታታት ብምስራቕ ናብ 4620 ሜትርልዕሊ ናይ ባሕሪ ወለል  ኣብ ራስ ዳሽን ብሰሜን
  • ናይ ኣየር ንብረት: ሓወሲ ደጉዓ ኣብ ደጉዓን መቐት ኣብ ቆላ እዩ፡፡ናይ ኣየር ኩነታት መጠን ድማ ካብ 20 ዲግሪ ናብ 30 ዲግሪ እንትኾን ናይ ዝናብ መጠን ድም ካብ 200ሚ.ሜ ናብ 2000ሚ.ሜ ኣብ ዓመት እዩ፡፡
  • ናይ ሰዓት ኣቆፃፅራ: ጂ.ኤም.ቲ+3
  • ናይ ዝናብ ግዘ:ኢትዩጵያ ዓበይቲ ዝናባት እትረኽቦ ሰነ፣ሓምለን ነሓሰን እንትኾን እቲ ዝነኣሰ ዝናብ ኸዓ ዝዘንብ ኣብ የካቲትን መጋቢትን እዩ፡፡
  • ገንዘብ ፡
    • ናይ ገንዘብ ዋጋ: ቅርሺ
    • 1ቅርሺ = 100ሳንቲም
    • ናይ ገንዘብ ኖት: 1, 5, 10, 50ን 100ቅርሺ
    • ናይ መዳብሳንቲም: 1,5,10,25ን  50 ሳንቲምን
    • ናይ ወፃኢ ናይ ገንዘብ ዋጋ ኣብ ኣየር መንገዲ ኣብ መእተዊ፣ኣብ ባንክታት ወይድማ ኣብ ሕጋዊ ሆቴላት ይምንዘር