ሰባት ሰባት

እቶም ህዝቢን ባህሎምን

ኢትዩጵያ ናይ ባህሊ ሃብታምን ሕብረት ዘለዋ እናተብሃለት ትፅዋዕ ብምኽንያት 80 ዝተፈላለዩ ቋንቋታትን ኣብ ሓደ ቦታ ዝዝረቡ ቋንቋታት ከምኡ እውን ብብዙሕ ወይድማ ካብኡ ዝውስኽ ናይ ባህሊ ፍልልይ ኣለዋ፡፡

እቶም ኣምሓራውያን ኣብ ናይ ማእኸላዋይ ደጉዓ ልዕል ኢሎም ዝርከቡ ሜዳታት ኢትዩጵያ ዝርከቡ ኾይኖም ከምኡ እውን ዝሓዙዎ ዋና ናይ ህዝቢ ቦታታት ኣብ ምምሕዳራዊ ዞናት ናይ ጎንደር፣ጎጃም፣ኣብ ሓደሓደ ቦታታት ሽዋን ወሎን ናይ ኣምሐራ ክልላዊ መንግስቲ ይርከብ፡፡

ኦሮሞታትን እቶም ዝዓበዩ ናይ ጎሳ ምትእኽኻብ ዝሓዙ እዩም፡፡ንሳቶም እውን ከፍቲ ኣርባሕቲን ናይ ግብርና ሰባት በተለይ ኣብ ማእኸለዋይን ደቡብ-ምዕራብ ኢትዩጵያ ዝርከቡ እዩም፡፡

ንናይ ቋንቋ ቤተሰብ ጎሳ ዝምደቡ ሰባት እቲ ምዕራባዊ ክፋል ናይታ ሃገር ካብ ናይ ኤርትራ ድንበር ናብ ቓላይ ቱርካና ዝተዘርገሐ እዩ፡፡  

ኣብ ካሊእ ቦታ ኸባቢ እታ ሃገር ዝቑፀሩ ኣናእሽተይ ማሕበረሰባት እንትህልው ባህሎም፣ቋንቋኦምን ልማዶምን ምስ ናይ ኢትዩጵያ ነዊሕ ታሪኽ ዝተፈላለየ ኣረኣእያ ዝተዛመደ እንትኾን ከም ኩሎም ናይታ ሃገር ሰባት ሃይማኖቶም ኦርቶዶክስ ክርስትያን፣ሙስሊም ወይድማ ናይ ካሊእ እምነት ዘለዎም ኣባላት ዝሓዙ እዩም፡፡    

ናይ ሓደ ዓዲ ሰባት ባህሊ እውን ንናይ ሎመዓንቲ ኢትዩጵያ ንምርካብጠቓሚ ነገር እዩ፡፡ኣርቲስት ወይድማ ጥበበኛ ኣብታ ናይታ ሃገር ባህላዊን ማሕበራዊን ዕብየት ናይ ባዕሉ ዝኾነ ኣስተዋፅኦ ገይሩ እዩ፡፡ዳርጋ ኩሎም ከተማታት ናይ ባዕሉ ባህላዊ ናይ ተወንቲ ብደረፍቲ፣ዝድንሱ፣ገጠምቲን ፀሓፍቲን ዝሓወሰ እንትኾን ናይ ባዕሎም ናይ ባህሊ ኣዳራሽ እቶም ተወንቲ ካብ እንደገና እቲ ደርፊን ስዕስዒትን ዝሰርሑሉ ብፍላይ ኣብቲ ዝተወሰነ ቦታ ናይ ዝሓለፉ ዘመናት ስራሕቲ ይስራሕ፡፡